III. ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

4. Zadania przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego i przewodniczącego zespołu nadzorującego etap praktyczny

4.1. Przewodniczący ZE i przewodniczący ZNEP powinien odbyć szkolenie w zakresie organizacji egzaminu zawodowego organizowane przez okręgową komisję egzaminacyjną.

4.2. Przewodniczący ZE i przewodniczący ZNEP przedstawia członkom zespołównajpóźniej w dniu egzaminu:

− wykaz zadań i obowiązków związanych z etapem praktycznym egzaminu,

− informację o przebiegu etapu praktycznego,

− wzory dokumentacji egzaminu i sposób jej wypełnienia (wzór protokołu – ZałącznikIII.2.),

− procedurę postępowania z materiałami egzaminacyjnymi objętymi ochroną przed nieuprawnionym ujawnieniem.

4.3. Przewodniczący ZE i ZNEP informuje zdających o przebiegu etapu praktycznego egzaminu oraz odpowiada za przeprowadzenie przed egzaminem instruktażu dla absolwentów zasadniczej szkoły zawodowej, szkoły policealnej kształcącej w tych samych zawodach, w których kształci zasadnicza szkoła zawodowa oraz dla zdających w zawodach wymienionych

w załączniku I.3, który obejmuje:

− omówienie warunków występujących w pomieszczeniu egzaminacyjnym/ miejscu egzaminowania, które mogą wpłynąć na wykonanie zadania egzaminacyjnego;

− zwrócenie uwagi na te elementy stanowiska egzaminacyjnego, które mają wpływ na bezpieczeństwo i higienę pracy (pozycja przy pracy, oświetlenie miejscowe, wentylacja miejscowa, urządzenia zabezpieczające, ostrzegawcze, sygnalizacyjne, narzędzia, surowce, półprodukty);

− określenie zagrożeń występujących przy wykonywaniu poszczególnych czynności na stanowisku i sposobów ochrony przed zagrożeniami;

− omówienie wyposażenia i przygotowanie stanowiska egzaminacyjnego do wykonania określonych zadań z uwzględnieniem specyfiki zawodu;

− omówienie i ewentualne dokonanie próbnego uruchomienia i obsługi maszyn i sprzętu;

− odebranie od zdających pisemnego potwierdzenia odbycia instruktażu na stanowisku egzaminacyjnym na liście zdających etap praktyczny (Załącznik III.3.).

4.4. Przewodniczący ZE przekazuje:

− zdającym arkusze egzaminacyjne i uzupełnia ewentualne braki zgłoszone przez zdających;

− członkom ZE arkusze obserwacji;

a przewodniczący ZNEP:

− przekazuje zdającym arkusze egzaminacyjne, zeszyty „Karta pracy egzaminacyjnej”, karty oceny (Załącznik III.8.) i inne materiały egzaminacyjne oraz uzupełnia ewentualne braki zgłoszone przez zdających.

4.5. Uwaga:

Przewodniczący informuje zdających, że nie będą wydawane dodatkowe kartki do Kart Pracy Egzaminacyjnej, tym samym każdy zdający musi zapisać rozwiązanie zadania egzaminacyjnego tylko w Karcie Pracy Egzaminacyjnej.

4.6. Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego i przewodniczący zespołu nadzorującego etap praktyczny kieruje pracą zespołu, a w szczególności odpowiada za prawidłowy przebieg etapu praktycznego egzaminu zawodowego oraz bezpieczeństwo i higienę pracy podczas wykonywania zadań egzaminacyjnych przez zdających w danej sali egzaminacyjnej/miejscu egzaminowania, w tym:

− zabezpiecza niewykorzystane materiały egzaminacyjne;

− stosuje szczegółowe procedury określone dla egzaminu w danym zawodzie;

− przyjmuje od zdającego zgłoszenie wcześniejszego zakończenia pracy i odbiera od niego materiały egzaminacyjne;

− w uzasadnionych przypadkach zezwala zdającemu na opuszczenie sali egzaminacyjnej, po zapewnieniu warunków wykluczających możliwość kontaktowania się z innymi osobami, z wyjątkiem osób udzielających pomocy medycznej;

− przerywa egzamin zdającemu i unieważnia etap praktyczny (zgodnie procedurą postępowania w sytuacjach szczególnych – rozdział V) tego zdającego w przypadku naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, niesamodzielnej pracy lub zakłócania przez niego prawidłowego przebiegu egzaminu w sposób utrudniający pracę pozostałym zdającym (wzór druku decyzji – Załącznik II.10.);

− informuje zdających o zbliżającym się zakończeniu egzaminu na 30 minut przed upływem czasu egzaminu;

− ogłasza zakończenie egzaminu.

4.7. Przewodniczący ZE obserwuje i ocenia kryterialnie wykonywanie zadań egzaminacyjnych przez zdających, wypełnia arkusze obserwacji i kartę obserwacji zdających, wpisując liczbę punktów uzyskanych przez zdającego za wykonanie zadania.

4.8. Po zakończeniu etapu praktycznego egzaminu przewodniczący ZE i ZNEP:

− odbiera od członków ZE lub ZNEP materiały egzaminacyjne;

− potwierdza w ustalony sposób, na liście zdających (Załącznik III.3.), odbiór materiałów egzaminacyjnych od zdających;

− sprawdza kompletność otrzymanych materiałów egzaminacyjnych, a przewodniczący ZNEP potwierdza czytelnym podpisem na Karcie pracy egzaminacyjnej wykonanie określonej pracy na stanowisku egzaminacyjnym;

− sporządza protokół przebiegu etapu praktycznego egzaminu zawodowego;

− przekazuje kierownikowi ośrodka egzaminacyjnego niewykorzystane materiały egzaminacyjne, arkusze egzaminacyjne zdających oraz arkusze obserwacji, karty obserwacji i karty oceny wraz z protokołem etapu praktycznego egzaminu zawodowego i wypełnioną, i podpisaną listą obecności.

 

5. Zadania członków zespołu egzaminacyjnego i zespołu nadzorującego etap praktyczny

5.1. Członkowie ZE obserwują i oceniają kryterialnie wykonywanie zadań egzaminacyjnych przez zdających, wypełniają arkusze obserwacji i kartę obserwacji zdających, wpisując liczbę punktów uzyskanych przez zdającego za wykonanie zadania.

5.2. Członkowie ZNEP obserwują wykonywanie przez zdającego zadania egzaminacyjnego.

5.3. Członkowie ZE i ZNEP współpracują z przewodniczącym odpowiednio ZE i ZNEP, a w szczególności:

− czuwają nad bezpiecznym przebiegiem egzaminu;

− zgłaszają przewodniczącemu przypadki naruszania przez zdającego przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, niesamodzielnej pracy lub zakłócania prawidłowego przebiegu egzaminu w sposób utrudniający pracę pozostałym zdającym podczas wykonywania zadań;

− odbierają od zdających materiały egzaminacyjne;

− potwierdzają, w ustalony sposób, na liście zdających odbiór materiałów egzaminacyjnych od zdających;

− sprawdzają kompletność zebranych materiałów egzaminacyjnych oraz kompletność i poprawność dokonanych przez zdających zapisów, w szczególności sprawdzają w ich obecności, poprawność wpisania daty urodzenia i zamieszczenia numeru PESEL (w przypadku braku numeru PESEL – serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość), a następnie przekazują te materiały przewodniczącemu zespołu;

− sporządzają dokumentację przebiegu etapu praktycznego egzaminu;

− podpisują protokół przebiegu etapu praktycznego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.

5.4. Członkowie ZE i ZNEP nie mogą: 

− udzielać zdającym żadnych wyjaśnień dotyczących zadań egzaminacyjnych ani też dyskutować, czy komentować ich treść i zapisy;

− opuszczać sali egzaminacyjnej w trakcie egzaminu (jedynie w wyjątkowych sytuacjach – za zgodą przewodniczącego ZE lub ZNEP);

− niszczyć lub wyrzucać niewykorzystanych materiałów, w tym arkuszy i kart z uszkodzeniami, brakami lub niewykorzystanych z powodu nieobecności zdających. Materiały te należy umieścić w kopercie, zakleić i zwrócić, w sposób określony przez dyrektora właściwej komisji okręgowej.

6. Przebieg etapu praktycznego egzaminu zawodowego

Za organizację i przebieg etapu praktycznego egzaminu zawodowego odpowiada kierownik ośrodka egzaminacyjnego. Kierownik ośrodka egzaminacyjnego wykonuje powierzone zadania we współpracy z przewodniczącymi zespołów egzaminacyjnych albo z przewodniczącymi zespołów nadzorujących etap praktyczny egzaminu.

6.1. W dniu poprzedzającym planowany termin etapu praktycznego kierownik ośrodka egzaminacyjnego wraz z przewodniczącymi ZE albo ZNEP w danym ośrodku egzaminacyjnym sprawdzają:

− przygotowanie pomieszczeń/miejsc do przeprowadzenia egzaminu;

− stanowiska egzaminacyjne pod względem spełnienia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy;

− działanie maszyn, urządzeń, sprzętu i aparatury przeznaczonych do wykorzystania podczas egzaminu;

− wyposażenie stanowisk i zaopatrzenie w materiały (produkty) do wykonania zadań, zgodnie ze szczegółową specyfikacją przekazaną przez okręgową komisję egzaminacyjną;

− niezbędne zabezpieczenia pomieszczeń/miejsc do egzaminowania;

− przygotowanie identyfikatorów dla członków zespołów i obserwatorów, identyfikatorów z numerami stanowisk dla zdających oraz zapasowych przyborów do pisania;

− przygotowanie zapasowych przyborów podanych w komunikacie CKE.

 

6.2. Członkowie ZE lub ZNEP zgłaszają się do ośrodka egzaminacyjnego w dniu poprzedzającym termin egzaminu lub w dniu egzaminu nie później niż na 1 godzinę przed rozpoczęciem egzaminu. Kierownik ośrodka egzaminacyjnego przeprowadza szkolenie dotyczące przebiegu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe oraz zapoznaje członków ZE i/lub ZNEP z ośrodkiem egzaminacyjnym, stanowiskami egzaminacyjnymi, wyposażeniem i innymi pomieszczeniami związanymi z przeprowadzeniem egzaminów.

6.3. W dniu egzaminu na około godzinę przed rozpoczęciem egzaminu kierownik ośrodka egzaminacyjnego, przewodniczący ZE i /lub ZNEP przypominają członkom zespołów zasady prowadzenia obserwacji oraz stosowania procedur przebiegu egzaminu w różnych sytuacjach, a członkom ZE także zasady kryterialnego oceniania.

6.4. W dniu egzaminu, na 30 minut przed jego rozpoczęciem, kierownik ośrodka egzaminacyjnego w obecności odpowiednio przewodniczących ZE albo przewodniczących ZNEP oraz zdających otwiera nienaruszone pakiety, a następnie przekazuje przewodniczącym tych zespołów odpowiednio arkusze 30 egzaminacyjne, arkusze obserwacji i karty obserwacji lub arkusze egzaminacyjne, karty prac egzaminacyjnych i karty oceny oraz inne materiały

niezbędne do przeprowadzenia etapu praktycznego egzaminu zawodowego, w liczbie odpowiadającej liczbie zdających w danej sali/na zmianie.

6.5. Przewodniczący ZE lub przewodniczący ZNEP:

− sprawdza kompletność materiałów egzaminacyjnych przekazanych przez kierownika ośrodka egzaminacyjnego i dokonuje ich rozdziału na zestawy egzaminacyjne dla zdających i dokumentację dla członków zespołu;

− w przypadku niezgodności stwierdzonych podczas sprawdzania kompletności i dokonywania rozdziału materiałów egzaminacyjnych podejmuje działania, stosując procedury opisane w rozdziale V.

 

6.6. Zdający zgłaszają się do ośrodka egzaminacyjnego w dniu egzaminu na 30 minut przed jego rozpoczęciem oraz:

− przebierają się w ubrania robocze jeżeli jest to wymagane przepisami;

− potwierdzają tożsamość i obecność na egzaminie, przystępują do losowania stanowiska egzaminacyjnego i odbierają identyfikatory z numerem wylosowanego stanowiska;

− uczestniczą w otwarciu pakietów z materiałami egzaminacyjnymi.

6.7. Na 20 minut przed egzaminem przewodniczący ZE oraz przewodniczący ZNEP, stosując procedurę przeprowadzania etapu praktycznego, wraz z członkami tych zespołów:

− sprawdzają, czy zdający mają odpowiednie ubranie robocze (jeżeli jest ono wymagane);

− sprawdzają tożsamość zdających, przeprowadzają losowanie stanowiska egzaminacyjnego i przekazują identyfikator z numerem wylosowanego stanowiska;

− sprawdzają, czy zdający posiadają wymagane dodatkowe dokumenty związane ze specyfiką zawodu, wymienione w pisemnym zawiadomieniu o miejscu, terminach i czasie rozpoczęcia etapu pisemnego i etapu praktycznego egzaminu;

− zapoznają zdających z przebiegiem egzaminu w etapie praktycznym;

− przeprowadzają dla zdających instruktaż na stanowisku egzaminacyjnym (dotyczy zdających, o których mowa w rozdziale III, pkt. 2.1. oraz zdających w zawodach, o których mowa w Załączniku I.3.), odbycie którego zdający potwierdzają podpisem na liście zdających;

− przypominają o zakazie wnoszenia na salę egzaminacyjną, w której przeprowadzany jest etap praktyczny egzaminu zawodowego, urządzeń telekomunikacyjnych oraz materiałów i przyborów pomocniczych niewymienionych w informacji dyrektora Komisji Centralnej, oraz korzystania z nich w tej sali.

6.8. Zdający, o których mowa w rozdziale III w punkcie 2.1., wykonuje zadanie egzaminacyjne na stanowisku egzaminacyjnym wyposażonym zgodnie ze standardem wymagań egzaminacyjnych dla danego zawodu.

 

6.9. Zdający, o którym mowa w rozdziale III w punkcie 2.4., w etapie praktycznym

egzaminu zawodowego wykonuje w zależności od zawodu zadanie egzaminacyjne, które polega na:

− opracowaniu projektu realizacji określonych prac, albo

− opracowaniu projektu realizacji określonych prac i wykonaniu określonej pracy/prac

na stanowisku egzaminacyjnym wyposażonym zgodnie ze standardem wymagań

egzaminacyjnych dla danego zawodu.

6.10. Po otrzymaniu zadania egzaminacyjnego zdający sprawdza kompletność zestawu egzaminacyjnego. Ewentualne braki lub usterki zgłasza odpowiednio przewodniczącemu ZE lub ZNEP i otrzymuje nowy zestaw egzaminacyjny zgodnie z procedurą opisaną w rozdziale V.

6.11. Przewodniczący ZE/ZNEP zwraca uwagę zdającym na konieczność dokładnego zapoznania się z „Informacją dla zdającego” zawartą w arkuszu egzaminacyjnym. Przewodniczący wyjaśnia sposób wypełniania karty pracy egzaminacyjnej (Załącznik III. 4d ÷ 4f) oraz karty oceny (Załącznik III. 8.).

 

6.12. Zdający przystępujący do egzaminu w zawodach kształconych

w zasadniczych szkołach zawodowych i szkołach policealnych kształcących

w tych samych zawodach co kształcą zasadnicze szkoły zawodowe oraz

w zawodach wymienionych w Załączniku I.3., w ciągu 20 minut, których nie

wlicza się do czasu trwania etapu praktycznego, zapoznają się z treścią

zadania egzaminacyjnego, dokumentacją oraz stanowiskiem, na którym będą

wykonywać zadanie, w tym z instrukcjami bezpieczeństwa i obsługi maszyn,

urządzeń i sprzętu wymaganymi podczas pracy na danym stanowisku

i stanowiącymi wyposażenie stanowiska egzaminacyjnego. W tym czasie nie

rozwiązują zadania.

 

6.13. Przewodniczący odpowiednio ZE lub ZNEP w widocznym miejscu dla zdających zapisuje czas rozpoczęcia i zakończenia pracy przez zdających.

 

6.14. Etap praktyczny egzaminu zawodowego trwa nie krócej niż 180 minut i nie dłużej niż 240 minut, przy czym dla zdających, o których mowa w rozdziale I (pkt.: 1.12. do 1.18.) czas trwania etapu praktycznego może być przedłużony przez odpowiednio przewodniczącego ZE lub ZNEP zgodnie z Komunikatem Dyrektora CKE w sprawie szczegółowej informacji o sposobie dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu.

6.15. Zdający, o których mowa w rozdziale III punkt 2.1. w etapie praktycznym egzaminu:

− wypełniają formularz ”Plan działania”, którego oryginał przekazują przewodniczącemu ZE do oceny przez egzaminatorów wchodzących w skład zespołu egzaminacyjnego;

− przystępują do przygotowania i organizowania stanowiska pracy;

− wykonują czynności związane z wykonaniem zadania, stosując się do ogólnych i

stanowiskowych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, pracują, nie stwarzając zagrożeń dla życia i zdrowia;

− prezentują efekty pracy z uwzględnieniem oceny jakości wykonania.

6.16. Zespół egzaminacyjny obserwuje wykonywanie przez zdających, o których mowa w rozdziale III punkt 2.1., zadań egzaminacyjnych oraz:

− ocenia i punktuje wykonywane czynności zdających, zgodnie z kryteriami zapisanymi w arkuszu obserwacji;

− reaguje na sygnały zdających dotyczące wcześniejszego zakończenia zadania i gotowości do prezentowania efektu wykonanego zadania;

− wskazuje miejsce (pomieszczenie) oczekiwania i kolejność prezentowania efektów prac przez zdających.  

6.17. Wykonanie zadania egzaminacyjnego przez zdających, o których mowa w rozdziale III. punkt 2.4., obserwuje ZNEP, a w zawodach określonych w Załączniku I.3. wykonanie określonej pracy lub prac obserwuje i potwierdza przewodniczący ZNEP.

 

6.18. W czasie trwania egzaminu zdający, o których mowa w rozdziale III. punkt

2.4., wykonują następujące czynności:

− po potwierdzeniu tożsamości wchodzą do sali egzaminacyjnej i zajmują wylosowane/wyznaczone miejsca (stanowiska egzaminacyjne);

− zakładają ubranie robocze (o ile jest wymagane);

− uczestniczą w instruktażu stanowiskowym, odbycie którego potwierdzają podpisem

na liście zdających etap praktyczny – dotyczy zdających w zawodach wymienionych w Załączniku I.3.;

− otrzymują od członków ZNEP materiały egzaminacyjne;

− sprawdzają, czy otrzymany zestaw egzaminacyjny jest kompletny i czytelny;

− zgłaszają przewodniczącemu ZNEP ewentualne braki i usterki i otrzymują kompletne materiały zgodnie z procedurą opisaną w rozdziale V;

− wpisują swoją datę urodzenia oraz zamieszczają numer PESEL, a w przypadku

braku numeru PESEL – serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość na karcie pracy egzaminacyjnej;

− wpisują swoją datę urodzenia, symbol cyfrowy zawodu, numer zadania, oraz zamieszczają numer PESEL (w przypadku braku numeru PESEL – serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość), na karcie oceny;

− wykonują samodzielnie zadanie egzaminacyjne;

− podczas wykonywania prac na stanowisku egzaminacyjnym przestrzegają przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

− numerują wszystkie strony pracy egzaminacyjnej począwszy od strony na której

znajduje się miejsce na wpisanie tytułu pracy egzaminacyjnej;

− opisują swoim numerem PESEL (lub przyklejają naklejkę ze swoim numerem PESEL), a w przypadku braku numeru PESEL – serią i numerem paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość – wszystkie efekty/produkty pracy, które nie znajdują się w karcie pracy egzaminacyjnej;

− po zakończeniu egzaminu przekazują przewodniczącemu ZNEP pracę egzaminacyjną wraz z kartą oceny, a także produkt pracy, jeśli jest on przewidziany do oceny;

− obserwują czynności związane z włożeniem prac egzaminacyjnych do kopert zwrotnych i ich zaklejeniem oraz zabezpieczeniem materiałów prac egzaminacyjnych.

6.19. W czasie trwania etapu praktycznego egzaminu członkowie ZE/ZNEP oraz ich

przewodniczący odpowiadają za prawidłowy jego przebieg, a w szczególności:

− zwracają uwagę na przypadki naruszania przez zdających zasad bezpiecznej

pracy i zakłócania przebiegu egzaminu, reagując w sposób określony

odpowiednimi procedurami (rozdział V);

− reagują na sygnały zdających dotyczące np. zaistniałej awarii, zakłóceń, stosując

odpowiednie do sytuacji procedury (rozdział V);

− przyjmują pisemne oświadczenie od zdającego, który zgłasza rezygnację

z wykonywania zadania egzaminacyjnego (Załącznik III.5.);

− na 30 minut przed ustalonym czasem zakończenia egzaminu, przypominają ile

czasu pozostało zdającym do zakończenia egzaminu; 33

− ogłaszają zakończenie egzaminu.

6.20. Po zakończeniu etapu praktycznego egzaminu:

− przewodniczący wraz z członkami zespołu ZE odbierają od zdających arkusze

egzaminacyjne z „Planami działania” oraz sprawdzają w obecności zdającego

poprawność wpisania na „Planie działania” daty urodzenia, numeru PESEL

i numeru stanowiska;

− przewodniczący wraz z członkami zespołu ZNEP odbierają od zdających prace

egzaminacyjne i karty oceny, a także produkty pracy, jeśli są one przewidziane do

oceny, oraz sprawdzają w obecności zdającego poprawność wpisania daty

urodzenia, symbolu cyfrowego zawodu, zamieszczenia numeru PESEL, a w

przypadku braku numeru PESEL – serii i numeru paszportu lub innego dokumentu

potwierdzającego tożsamość, numeru zadania oraz sprawdzają, czy w

oznaczonym miejscu na karcie przyklejona jest naklejka z numerem PESEL

zdającego.

 

6.22. Po zakończeniu etapu praktycznego przez zdających, o których mowa

w rozdziale III punkt 2.4. członkowie ZNEP:

− odbierają od zdających prace egzaminacyjne oraz karty oceny oraz produkty pracy

oznaczone numerem PESEL zdającego, a w przypadku braku numeru PESEL –

serią i numerem dokumentu potwierdzającego tożsamość;

− sprawdzają w obecności zdających poprawność kodowania karty pracy

egzaminacyjnej i karty oceny;

− sprawdzają, czy zdający poprawnie opisali kartę pracy egzaminacyjnej i kartę oceny i nakleili na nich w odpowiednich miejscach naklejki z numerem PESEL, oraz czy opisali numerem PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL – serią i numerem paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, wszystkie efekty/produkty swojej pracy przeznaczone do oceny;

− pakują zebrane od zdających materiały egzaminacyjne do kopert zwrotnych i zaklejają je w obecności co najmniej jednego przedstawiciela zdających;

− pakują produkty pracy zdających do kopert/ kartonów i zaklejają je w obecności, co

najmniej jednego przedstawiciela zdających.

 

6.23. Skompletowane arkusze egzaminacyjne, arkusze obserwacji i karty obserwacji

lub zaklejone zwrotne koperty z pracami egzaminacyjnymi i kartami oceny oraz produktami pracy przeznaczonymi do oceny przewodniczący odpowiednio ZE i ZNEP przekazuje KOE wraz z listą zdających i protokołem przebiegu etapu praktycznego egzaminu.